• ตอนที่ 4 เข้าใจตรงกันง่ายๆกับกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ

    ผมพูดถึงอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศตาม BIT หรือ ที่เรียกันว่า Bilateral Investment Treaty หลายๆคนบอกไว้ว่า ไกลตัว ซึ่งก็ถูกครับ แต่ท่านคิดไหมครับว่า SMEs ของท่านจะรวย ? แน่นอนก็ต้องรวยซิครับ จริงๆแล้วที่ผมเขียน อาจจะว่าไป เขียนเพื่อเอามัน แต่คิดว่า ก็น่าจะมีอะไรให้ท่านๆ ไปขบคิดกันเล่นๆ ไว้เป็นแนวทาง และถ้าจะให้ดี ถ้าท่านสนิทกับเจ้าหน้าที่รัฐ ก็แอบกระซิบนิดนึง แต่ผมไม่สนับสนุนให้ไปทะเลาะกับใครนะ เพียงแต่ บอกภาครัฐไปว่า “ธุรกิจ SMEs ไทย จะไปไกล ภาครัฐไทย ก็ต้องขยับด้วย”

    มีคนมาถามหลังไมค์ว่า แล้วไทยเรามีประสบการณ์เกี่ยวกับอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศไหม? คำตอบคือ มี และสนุกสนานมากด้วย
    นั่นคือ คดี Walter Bau AG V Thailand ไง มามะ เดี๋ยวผมเล่าให้ฟัง

    อ่านต่อ
  • ตอนที่ 3 เข้าใจตรงกันง่ายๆ กับกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ

    ผมได้ทิ้งท้ายไว้นิดหน่อยเกี่ยวกับ พม่า หรือ เมียนมาร์ (เพื่อความสะดวกขอเรียกว่า พม่า) แน่นอนท่านที่สนใจประกอบกิจการ SMEs ในพม่า ณ พ.ศ. นี้ คงไม่ยากที่จะเปิดกิจการ ตอนทำมาค้าขาย ก็ไม่ยาก แต่ชีวิตจะลำบากเมื่อ ต้องมีกรณีพิพาทกับนักธุรกิจชาวพม่า หรือพิพาทกับรัฐ ภายใต้กฎหมายพม่า แม้พม่าพยายามจะปรับปรุงกฎหมายภายในเพื่อให้เอื้ออำนวยแก่ผู้ลงทุนชาวต่างชาติอยู่ แต่คุณคิดว่า คุณไว้ใจกฎหมายพม่าได้มากน้อยเพียงไร? หรือ คุณไว้ใจนักกฎหมายชาวพม่าได้มากน้อยเพียงไร?

    ดังนั้น ในเชิงกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ เพื่อลดความเสี่ยง ตรงจุดนี้ ก็เลยนิยม ทำสนธิสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองการลงทุนกัน ซึ่งในแบบหลายๆ ประเทศร่วมกัน อย่างเช่น ความตกลง Asean Comprehensive Investment Agreement (ACIA) ทั้งพม่าและไทยพยายามที่จะปรับปรุงกฎหมายภายในเพื่อให้สอดคล้องกับ ความตกลงนี้อยู่ และอีกฉบับ ที่ไทยมีกับพม่า คือ เจ้าสนธิสัญญาสองฝ่ายว่าด้วยการคุ้มครองการลงทุน ในทางทฤษฎีเราเรียกมันว่า Bilateral Investment Treaty หรือเรียกย่อๆว่า BIT และชื่อเรียกอย่างเป็นทางการคือ Agreement Between the Government of Kingdom of Thailand and the Government of The Union of Myanmar For the Promotion and Protection of Investment 2008. ซึ่งมีผลใช้บังคับ ปี 2012...

    อ่านต่อ
  • ตอนที่ 2 ลักษณะของกิจการ SME ที่จะได้รับการคุ้มครองตามหลักของกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ

    ปกติแล้ว หากในประเทศที่มีการทำสนธิสัญญาว่าด้วยการส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุน ไม่ว่าจะเป็นแบบระหว่างสองประเทศหรือแบบหลายๆ ประเทศ เขาก็จะมีการกำหนดถึงนิยามไว้ว่า การลงทุน หมายถึงอะไร ? ใครเป็นผู้ลงทุน แล้วกิจการอะไรบ้างจะได้รับการคุ้มครองการลงทุน

    อย่างที่ผู้เขียนเคยบอกไปแล้ว การลงทุนทำกิจการ SME ในต่างประเทศ แม้จะต้องดูกฎหมายภายในประเทศที่เราจะไปเปิดกิจการแล้ว ยังต้องดูด้วยว่า ประเทศนั้นๆ มีสนธิสัญญากับประเทศไทยในเรื่องการส่งเสริมและคุ้มครองการลงทุนหรือไม่ ถ้ามีก็ยิ้ม ทำไมยิ้ม เพราะ หากกิจการ SME ของเรามีปัญหา ก็อาจจะไม่ต้องจบกันแค่กฎหมายภายใน แต่อาจจะไปจบในรูปแบบอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศ ซึ่งผู้เขียนก็คิดว่า ไปวัดดวงในรูปแบบกฎหมายระหว่างประเทศที่มีลักษณะเป็นกฎหมายกลาง มันจะดูเสี่ยงน้อยกว่ากฎหมายภายใน ผู้เขียนถามง่ายๆ คุณคิดว่า กฎหมายพม่า ใช้ภาษาอะไร แน่นอน ก็ต้องภาษาพม่า แค่คิดก็ น่าสนใจแล้วล่ะ

    ปกติ หลักการคุ้มครองการลงทุนกิจการของคนชาติ รัฐจะเป็นผู้ให้ เราเรียกมันว่า การคุ้มครองทางการทูต (Diplomatic protection) ในคดี Barcelona Traction (Belgium v. Spain) ได้วินิจฉัยไว้ว่า เบลเยี่ยมจะให้การคุ้มครองทางการทูตแก่ตัวผู้ถือหุ้นในบริษัท Barcelona Traction กับประเทศสเปนไม่ได้ ต้องเป็นแคนาดา ประเทศแห่งสัญชาติบริษัท Barcelona Traction ง่ายๆ คือ รัฐจะให้การคุ้มครองทางการทูต เพื่อคุ้มครองการลงทุน ถ้าบริษัทนั้นมีสัญชาติแห่งรัฐ...

    อ่านต่อ
  • ตอนที่ 1 ธุรกิจ SME จะได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ หรือไม่ ?

    เมื่อโลกเข้าสู่สถานการณ์ที่เรียกว่า โลกาภิวัตน์ ธุรกิจไม่จำต้องหยุดอยู่กับประเทศของตน อาจมีการขยายไปสู่ต่างประเทศได้ แม้ว่าธุรกิจ SME จะมีนิยามว่า เป็นธุรกิจขนาดเล็ก หรือขนาดกลางที่ไม่ใช่ขนาดใหญ่ แต่เราเข้าใจได้ว่า สาเหตุที่มีการสนับสนุนธุรกิจ SME เพราะเนื่องจากว่าเป็นก้าวแรกของการดำเนินธุรกิจ ซึ่งจะก่อให้เกิดผลดีในอนาคตที่จะขยายกิจการต่อไปเพื่อที่จะเติบโดในวันข้างหน้า เพื่อที่จะเป็นบริษัทขนาดใหญ่ หรือเป็นบรรษัทข้ามชาติในอนาคต

    ภายในประเทศก็จะมีการกำหนดองค์กร และมีมาตรการ หรือมีกฎหมายเพื่อสนับสนุน SME เช่น ประเทศไทย ก็จะมี พระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม พ.ศ. 2543 หรือประเทศญี่ปุ่นก็จะมี Small and Medium-sized Enterprise Basic Act, Act No. 154 of 1963: Amended in December 3, 1999 หรือในกรอบสหภาพยุโรปโดยกรรมาธิการสหภาพยุโรปเองก็มี The Small Business Act for Europe (SBA) หรือสิงคโปร์ ก็จะมีองค์กรอย่าง Standards, Productivity and Innovation for Growth Board (SPRING) เป็นผู้พัฒนากฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับ SME นอกจากนั้น ก็จะมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเปิดกิจการ กฎหมายเกี่ยวข้องกับภาษี เป็นต้น

    การเปิดกิจการ SME เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ ซึ่งก็ต้องทำตามกฎหมายภายในแต่ละประเทศในการเปิดกิจการ SME ซึ่งก็ต้องรู้กฎหมายภายในแต่ละประเทศ พอสมควร และแน่นอนว่ากฎหมายภายในแต่ละประเทศก็ไม่เหมือนกัน ซึ่งผลที่ตามมาคือ ธุรกิจ SME ก็มีความเสี่ยงในแง่ของการคุ้มครองตามกฎหมายภายในอยู่พอสมควรซึ่งในวงการการลงทุนระหว่างประเทศก็พยายามสร้างหลักเกณฑ์ตามกฎหมายระหว่างประเทศขึ้นมาเพื่อคุ้มครองการลงทุนระหว่างประเทศขึ้นมาเพื่อลดความเสี่ยงของการลงทุนระหว่างประเทศในแง่ของกฎหมายภายในที่แต่ละประเทศนั้นไม่เหมือนกัน...

    อ่านต่อ